Бидуни мушкилот наметавон инсони комил шуд

0
227 просмотров

Юсуфшоҳ Яқубов. Банда бо ин ном ҳанӯз аз овони мактабхонӣ ошноӣ доштам. Мутмаинам, ки тамоми ҳамсолону ҷавонони зодаи за­мони Истиқлоли киш­вар бо ин ном ба хубӣ ошноӣ доранд. Ӯ на­фарест, ки оғози таъ­рихи миллатро ҳар донишомӯзе аз на­виштаву нигоштаҳои эшон хондааст (баху­сус китоби “Таърихи дунёи қадим” барои синфи 5).

Юсуфшоҳ Яқубов шояд яго­на бостоншино­сест, ки аз тамоми минтақаҳои кишвар дидан намудаву дар аксари ҳафриётҳои бостоншиносии ҳама минтақаҳои Тоҷикистон иштирок кардааст. Чандин бозёфтҳои таърихии миллат ба фаъолияти илмии эшон пайва­стагии зич дорад. Аз ҷумла шаҳраки бо­стонии Карон, ки дар натиҷаи таҳқиқотҳои зиёд ахиран аз ҷониби ин олим кашф шуд. Номбурда доктори илми таърих, академики илмҳои Тоҷикистон, Арбо­би илм ва техникаи Тоҷикистон аст. Ӯ муаллифи бештар аз 600 кори илмӣ, 20 асари илмию тадқиқотӣ мебошад. Зиёда аз 40 асараш дар хориҷи мамла­кат ба табъ расида, инчунин асарҳояш бо забонҳои англисӣ, немисӣ, японӣ, лаҳистонӣ, олмонӣ, ҳиндӣ ва забонҳои дигар рӯи чопро ди­даанд. Узви вобастаи Пажӯҳишгоҳи архе­ологияи Ҷумҳурии Олмон мебошад.

Чӣ гунае, ки худи эшон қисса мекунанд, рӯзгори пур аз шика­сту резеро пушти сар намуда­анд. Ӯ мегӯяд: “Ман ҳоло мактаб нарафта будам, ки ҷанги дуюми ҷаҳон оғоз гардид. Падарамро, ки саломатиаш начандон хуб буд, барои ба ҷанг сафарбар намудан ҷарроҳӣ карданд. Му­таассифона, ҳангоми амалиёти ҷарроҳӣ аз олам даргузашт. Ёд дорам, ки он ҳангом ҳамагӣ 4 ё 5 сол доштам ва аз сабаби он ки фарзанди калони оила будам, бояд дар ҳамон овон саробонии оиларо бар душ мегирифтам. Аз ҳамон айём сар карда дар колхоз подабониву мурғбонӣ мекардам, то барои оила нафъе расонам. Сабаби ба он зудӣ ба кори колхоз сар кардани ман он буд, ки мода­рам низ аз беморие сахт ранҷ ме­бурданд. Аз синни 6-7 солагӣ то синфи 7-ум корманди колхоз ё ба истилоҳ колхозчӣ будам”.

– Ҷавониро чӣ гуна дарёф­тед?

– Аслан, ҷавоние ба маънои фароғату истироҳат надоштам. Ҷавониро фақат дар кору пайко­ри зиндагӣ гузаронидем. Наме­донам, ки чӣ ҷавоние доштем. Ку­чагардиву маишатро умуман дар гушаҳои хаёлотам наовардаам. Фақат бо сари хам дар китобхона паи омӯзишу таҳқиқ ҷавониҳоро сипарӣ кардам. То ҳол, ки моҳе чанд ба синни 80 қадам мегу­зорам, фароғати комилеро дар зиндагӣ надоштаам. Дар 57 соли собиқаи кориам боре ҳам барои истироҳат роҳхат нагирифтаам ва гумон мекунам, меҳнати поку беолоиш ва ҷои кори муносиб дар тамоми давраи ҳаёт барои инсон роҳатбахш аст. Натиҷаи ҳамон заҳматҳо буд, ки имрӯз ба баландтарин унвони илмӣ, яъне, академикӣ расидам.

– Чӣ боис гардид, ки маҳз роҳи илмро пеш гиреду дар шебу фарози ин ҷодаи душвор қадам занед?

– Ман аз он рӯз, ки худро ши­нохтаам, мехостам корманди илмӣ бошам ва дар бахши таъ­рих кор кунам. Зеро таърих ягона илмест, ки инсони имрӯзаро ба гузашта мепайвандад ва аз куҷо омадану ба куҷо рафтани ӯро танҳо таърих муайян мекунад.

– Кадом мушкилот метаво­над ба як муҳаққиқи ҷавон пеш ояд? Ва Шумо, ки аз давраи ҷавонӣ дар роҳи илм қадам ниҳодед, бо чӣ мушкилоте рӯ ба рӯ гардидаед?
– Барои як нафар муҳаққиқ, санъаткор, олим ва билохира, як ҷавон дар айёми ҷавонӣ муш­килот хеле зиёд аст. Ҷавонӣ худ давронест, ки мушкилоти имрӯзу ояндаро дар он ҳаллу фасл бояд кард. Дар ҳар як кор сабру тоқат ва таҳаммул лозим аст. Аслан, дар ҳамон даврони шӯравӣ, ки имрӯз “даврони тиллоӣ”-яш ме­номанд, худи ман 13 сол дар навбати хона истодаам. Ҳамон айём ҳам ҷавонон мушкилот до­штанд, ҳатто зиёда аз ҷавонони имрӯз. То замони соҳиби хона гардиданам маошам ба иҷораи хона намерасид ва аксаран дар хонаи хешу ақрабо ба сар мебур­дам. Ин чизҳо имрӯз ҳам вуҷуд доранд ва бояд ин марҳилаҳоро ҳар инсон гузарад, то тавонад инсони камолёфтае гардад. Би­дуни мушкилот инсон намета­вонад камолоти инсониро соҳиб гардад.

– Ҷавониҳои худро дар қиёс бо ҷавонони имрӯз чӣ гуна шарҳ медиҳед?

– Ман аз даврони кӯдакиям медонам, ки нимсеру нимгурус­на даврони тифлию ҷавониро пушти сар кардаам. То он андоза мушкилоти молӣ доштем, ки бо вуҷуди дар деҳаи пурбарфу бо­рони кӯҳистон зиндагӣ кардан бо пои бараҳна ба мактаб мераф­тем. Ҳангоми зимистонҳои сахт пойҳоямро дар оташдон гарм карда то мактаб медавидам ва ҳангоми расидан ба мактаб дар бухории синфхона пойҳоямро дигарбора гарм мекардам. Дар мактаб китобҳои дарсӣ дар ово­ни мактабхонии мо умуман на­буд. Ҳар чизе, ки омӯзгорон ба мо мегуфтанд, ҳамонро мо толи­билмон аз бар мекардем. Ирмӯз ҳама шароитҳо ҳаст. Ҳама на­муди китобҳоро бо забонҳои тоҷикиву русиву англисӣ мета­вонем дарёфт намоем. Сару либосе, ки имрӯз дар бадани ҷавонҳо ҳаст, ман гуфта мета­вонам, ки шоҳони қадим онро надоштанд. Мо бо як шиму кур­та дар тамоми фасл ба мактаб мерафтем, ҳатто дар донишгоҳ низ чунин буд. Ҳангоми дарс дар донишгоҳҳо баъзан мушоҳида мекунам, донишҷуён аз усто­дони хеш дида беҳтару хубтар либос мепӯшанд. Аз ҷавонони имрӯз хоҳиш карда мешавад, ки ба қадри зиндагиву сару либосе, ки дар тан доранд бирасанд. Аз ин ҳама шароит ба таври сама­ранок истифода баранд ва хубу аъло таҳсил намоянд. Дар он сурат ба мақсаду мароми хеш расида метавонанд.

– Як ҷавони муваффақ аз нигоҳи Шумо бояд чӣ гуна бо­шад?
– Ба андешаи ман ҷавони муваффақ ҳамон нафарест, ки таҳсили мақсаднокро пеш меги­рад. Яъне, агар имрӯз довталабе мехоҳад донишҷӯи донишгоҳу до­нишкадае гардад, аввалан бояд дар интихоб хато накунад. Бояд донад, ки касберо, ки имрӯз ин­тихоб мекунад то куҷо метавонад варо муваффақ созад. Ҳар корро ҳадафмандона ба анҷом расо­над. Вақте ҷавон бо донишҳои замонавӣ мусаллаҳ аст, албат­та, ба ӯ талабот ҳаст. Яъне, вай дар бозори меҳнат харидор меё­бад. Имрӯз бисёр хатмкардаҳои донишгоҳу донишкадаҳо аз он шикоят доранд, ки бо вуҷуди доштани дипломи мактаби олӣ ҷои кори муносибе пайдо карда наметавонанд. Диплом доштан ҳанӯз охири кор нест. Дар ба­робари диплом гирифтан бояд мутахассиси ба талаботи давр ҷавобгӯ бошӣ. Дар он ҳолат дар бозори меҳнат харидор пайдо карда метавонӣ. Ба андешаи ман ҷавони муваффақ ҳамон нафарест, ки мувофиқи ҳамин принсипҳо амал мекунад.

– Чӣ таманниёте ба ҷавонон доред?

– Аз насли ҷавони кишвар фақат як хоҳиш дорам, ки хонан­ду соҳиби мафкураи волое гар­данд.

Хуршед ХОВАРӢ

Манбаъ: Сомонаи Ҷавонони Тоҷикистон

 

Нет комментариев

Также рекомендуем

Белпойҳо метавонанд то 45 сол умр бинанд

Белпойхо як гурӯҳи ширхӯрҳои обӣ. Танашон дукшакл буда, бо пашми кӯтоҳи бетибит (ба ғайр аз гурбаи обӣ) пӯшида шудааст. Думи кӯтоҳ ва пойҳои панҷадори белшакл доранд. ...